Archief:
Wetenswaardig
Sinds 1978 bouwt China aan de Grote Groene Muur tegen de oprukkende woestijnen. Er staan al 66 miljard bomen, met een doel van 100 miljard in 2050, maar nieuw satellietonderzoek zet vraagtekens bij wat die snelle winst op termijn kost.
Italië plantte in de jaren 30 miljoenen sparren in de Alpen om erosie te stoppen, maar 90 jaar later blijkt de ingreep ecologisch rampzalig: de biodiversiteit is met meer dan 50 procent gedaald. De zaak zet wereldwijd herbebossingsplannen onder druk.
Onderzoekers van ETH Zurich, onder leiding van Raffaele Mezzenga, hebben een methode ontwikkeld om goud uit afgedankte elektronica te winnen met lactosereiwitten, zonder giftige chemicaliën zoals cyanide of kwik. Wereldwijd ontstaat jaarlijks zo'n 50 miljoen ton e-afval, en dat maakt de methode relevant voor de recycling van edelmetalen.
Verspreid over kilometers Deense bodem liggen rijen gaten die al 2.500 jaar vragen oproepen bij archeologen. Studenten van de Universiteit van Kopenhagen hebben ze nu opnieuw nagemaakt en getest, in de hoop eindelijk te achterhalen waarvoor deze hulbælter dienden.
In de eerste twee maanden van 2026 werden wereldwijd al 33.000 symptomatische chikungunyagevallen geteld. Het ECDC ziet ook in Europa een reëel risico op verdere verspreiding, waardoor wetenschappers aandringen op monitoring en gezondheidsmaatregelen die uiterlijk in 2040 klaarstaan.
Op 16 juli 2186 wordt een totale zonsverduistering voorspeld die 7 minuten en 29 seconden duurt, de langste in circa 12.000 jaar. De zeldzame uitlijning laat zien hoe nauwkeurig astronomen eeuwen vooruit kunnen rekenen.
In de jaren 1930 liet Benito Mussolini in de Italiaanse Alpen miljoenen sparren aanplanten om erosie te remmen en een houtreserve op te bouwen. Nu laat onderzoek onder leiding van ecoloog Gianalberto Losapio, verbonden aan de Universiteit van Bern, zien welke ecologische rekening die keuze decennia later presenteert.
Spanje en Portugal blijken ook te roteren: de Iberische plaat draait nu met de klok mee, met zo'n zes millimeter per jaar. Die draai kan de spanningsopbouw langs breuken rond Gibraltar en de westelijke Middellandse Zee anders verdelen.
Waarom lijkt hitte bij de één niets te doen en bij de ander wel? Onderzoekers wijzen naar verschillen in ons DNA, onder meer rond het TRPV1-gen en Heat Shock Proteins.
De gemiddelde oceaantemperatuur buiten de poolgebieden bereikte in juni een record van 20,98 °C, een signaal dat wetenschappers “onbekend gebied” noemen. Met een naderende El Niño groeit de kans op extra records, extremer weer en druk op zee-ecosystemen.
De gevreesde accuwissel blijkt in de praktijk zeldzaam: sinds 2022 is bij slechts 0,3 procent van de elektrische auto's de batterij vervangen, op basis van meer dan 1 miljard gereden mijlen aan EV-data. Een Tesla Model 3 met 397.000 kilometer rijdt nog op het eerste pakket.
Onderzoekers van de Universiteit van Minnesota hebben een synthetische cel ontwikkeld, SpudCell, die een complete levenscyclus kan doorlopen. Het genoom is negentig kilobasen groot. De onderzoekers zien mogelijkheden voor duurzamere productie in farmacie en industrie.
Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge verdubbelden de levensduur van een standaard lithium-ionbatterij met een constante druk rond 12,5 bar. Als dit opschaalt, kan dat de levensduur van EV-accu's oprekken en de druk op grondstoffen en recycling merkbaar verlagen.
Met een pvc-buis en een 3D-geprinte propeller bouwde de 15-jarige Hannah Herbst een mariene turbine die voor zo’n 12 dollar stroom uit zeestroming kan halen. Haar BEACON-prototype trekt nu de aandacht van bedrijven, omdat goedkope, compacte oceaanenergie afgelegen plekken kan elektrificeren.
Wetenschappers hebben een nieuwe chemische reactie ontwikkeld die PFAS met uv-licht kan afbreken, ondanks de sterke koolstof-fluorverbinding. In tests met industriële afvalstromen werd meer dan 90 procent van de vervuilers vernietigd, maar opschalen en mengsels zoals blusschuim blijven een uitdaging.
In het Midden-Oosten en Noord-Afrika lopen zomertemperaturen nu al geregeld boven 50 °C. Modellen wijzen op 3 tot 4 °C extra opwarming richting de jaren 2070, met gevolgen voor water, voedsel en de houdbaarheid van het dagelijks leven.
Zoek hier voor meer resultaten:




