Het verduurzamen van de Nederlandse warmtevoorziening staat eindelijk volop in de belangstelling in het Nederlandse energiedebat. Jarenlang ging het vooral over het verduurzamen van de elektriciteitsvoorziening: de nut en noodzaak van wind, de vraag of zon wel past in Nederland, getijdenenergie, zoet-zout-energie, valmeren. In het debat werd veelal vergeten dat elektriciteit voor huishoudens vandaag de […]

Wijken zonder aardgas zijn alleen mogelijk wanneer bestaande woningen eerst vergaand geïsoleerd worden. Volgens de Trias Energetica van TU Delft begint alles met isoleren. Als je hier geen aandacht aan schenkt, zal het onmogelijk zijn om woningen zonder aardgas te realiseren. Met een vakkundige aanpak is het mogelijk om het energielabel van een woning naar […]

Na 20 jaar wereldwijd confereren is vrijwel iedereen is er inmiddels wel van overtuigd dat het geen goed idee meer is steeds sneller het aardgas en de rest van het koolstof houdende binnenste van onze aarde op te branden. Dit verbrandingsproces is tot ongekende hoogte gestegen vanaf de tweede helft van de 18e eeuw (industriële […]

Shell gaat in 2017 25 miljard dollar investeren, zo maakte het bedrijf  bekend bij de publicatie van de kwartaalcijfers. In 2014 investeerde het bedrijf samen met de BG Group samen 47 miljard dollar in nieuwe olie- en gasprojecten. Geen woord over investeren in duurzame energie. “Shell doet alsof het klimaatakkoord van Parijs en duurzame alternatieven […]

Hoe moeten we onze woningen en andere gebouwen in de toekomst verwarmen? Nu gebruikt bijna iedereen in ons land hiervoor aardgas. Dat zal vooral met het oog op de benodigde verduurzaming van de energievoorziening zeker moeten veranderen, maar over het wat en hoe zijn de meningen verdeeld. Welke dilemma’s spelen daarbij een rol en welke […]

De stip op de horizon is gezet: in 2050 moet de energievoorziening duurzaam zijn. Dat betekent dat het gebruik van aardgas in de gebouwde omgeving is beëindigd. De conventionele gasketel wordt niet meer gebruikt en we koken niet meer op aardgas. De grote vraag daarbij is: welk transitiepad bewandelen we? Welke maatregelen moeten we nú […]

Onze dorpen en steden zijn energetisch eenzijdig ingeregeld. Energie gaat de wijk in en geld – in de vorm van energietarieven, transportkosten en belasting – stroomt er uit. Dat is over twintig jaar, na de gastransitie, anders. Omdat het kán, maar vooral omdat het moet. Over twintig jaar wordt duurzame elektriciteit voor een groot deel […]

De energietransitie betekent: minder energie gebruiken en deze zoveel mogelijk duurzaam opwekken. Dat betekent dichtbij huis: LED-verlichting, energiebesparende apparaten, een elektrische auto en een goed geïsoleerd huis met zonnepanelen of aardwarmte. Zo willen we ervoor zorgen dat we in Nederland in 2050 (bijna) geen CO2 meer uitstoten. Maar energiebesparing bij u thuis is niet genoeg. […]

Veel mensen kunnen zich nog niet voorstellen dat zonne-energie een belangrijke rol in de Nederlandse energievoorziening gaat spelen. Decennia met rapporten en berichten die ons uitlegden dat we het vooral van windenergie en (geïmporteerde) biomassa moeten hebben bepalen nog steeds grotendeels het beeld. Zeker, windenergie en duurzaam geteelde biomassa zijn essentieel voor een samenleving die […]

De transitie naar aardgas in de vorige eeuw was heel wat eenvoudiger dan de transitie om er nu weer vanaf te komen, op weg naar aardgasloze wijken.

In het Energierapport geeft het ministerie van Economische Zaken aan dat ze de CO2-uitstoot voor de verwarming van woningen en kantoren zo ver wil terugbrengen dat er in 2050 bij de voorziening van lage temperatuurwarmte per saldo geen CO2-emissie meer optreedt. Naast energiebesparing gaat het daarbij ook om het zoveel mogelijk benutten van duurzame of […]

Tijdens mijn studie, al weer heel ver terug in de tijd, ben ik in aanraking gekomen met de Force-Field Analyse methode van Kurt Lewin. Achteromkijkend kan ik met geen mogelijkheid meer nagaan welke docent of welke cursus mij geïnitieerd heeft in deze theorie, maar ergens in mijn hoofd zit die kennis. De kern van deze […]

Mensen hun gedrag laten veranderen is moeilijk. Erg moeilijk. Willen we klimaatverandering stoppen en rondkomen met onze grondstoffen op deze planeet dan zal het wel moeten gebeuren. Wie al eens heeft geprobeerd te stoppen met roken, drinken of andere verslavende beheptheden weet uit ervaring hoe moeilijk dat is. En dat zijn dan nog gewoontedingetjes die […]

Alles moet circulair, is de nieuwe groene hype. Is het de nieuwe renaissance, nadat we ons de laatste drie eeuwen juist tot het uiterste hebben ingespannen om het ultieme circulaire systeem, onze natuur, naar de ondergang te helpen? Ik waag het te betwijfelen. Laat me voorop stellen dat de absolute noodzaak om samen te streven […]

Als Europese machthebbers niet snel gaan luisteren naar hun burgers, dan is het volgens econoom Yanis Varoufakis snel gedaan met de Europese Unie. De voormalige Griekse minister van financiën is daarom een politieke grassroots-beweging gestart, waarmee hij de strijd aanbindt tegen degenen die de economie beheersen en de politiek kannibaliseren. Hoe ziet een nieuw, echt democratisch […]