Jarenlang zaten onderzoekers met een raadsel. Waarom smelt het zee-ijs rond Antarctica zo snel, terwijl sommige klimaatmodellen juist stabiliteit voorspelden? Nu lijkt er een antwoord te zijn. Niet één simpele oorzaak, maar een drievoudige klap: drie processen die elkaar versterken en samen het systeem uit balans brengen.

Onder de immense ijskap van Groenland gebeurt iets wat lange tijd buiten beeld bleef. Terwijl gletsjers zich terugtrekken, komt methaan vrij dat duizenden jaren opgesloten zat onder het ijs. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van onder meer Charles University en de University of Oulu.

Microplastics zijn al langer bekend als een groot milieuprobleem in oceanen en bodems, maar nieuw onderzoek wijst uit dat ze ook nog onze atmosfeer verder helpen op te warmen.

57 landen kwamen samen in het Colombiaanse Santa Marta om te praten over het einde van het fossiele tijdperk. Er werden mooie woorden gesproken, een historische routekaart gepresenteerd, en een nieuw wetenschappelijk panel gelanceerd. De sfeer was hoopvol. Het momentum was er. Maar niet meer dan 20% van de fossiele producenten zat aan tafel. En het meest concrete resultaat? Landen worden aangemoedigd om nog eens na te denken over tijdlijnen voor uitfasering van fossiel. Iets wat milieuorganisaties al 25 jaar lang roepen. En nu staat de volgende conferentie gepland in Tuvalu.

De geschiedenis van klimaattoppen laat een hardnekkig patroon zien: landen erkennen steeds vaker dat een energietransitie noodzakelijk is, maar politieke blokkades en de afwezigheid van bindende afspraken zorgen er keer op keer voor dat echte uitfasering wordt afgezwakt of uitgesteld. Of Santa Marta het begin van een echte kentering markeert, of slechts de zoveelste belofte blijft, zal de komende jaren moeten blijken.

De klimaatcrisis werd van meet af aan in handen gegeven van technici en wetenschappers — mensen met grote vakkennis maar weinig sociaal-economisch inzicht. Zij boden technische oplossingen aan voor wat in essentie een sociaal probleem is: hoe krijg je ongelijk gepositioneerde mensen met tegengestelde belangen in beweging? Die vraag stelden ze nauwelijks. De noodzakelijke omslag — minder ongelijkheid, minder groei, minder mondiale stromen — werd zorgvuldig vermeden, omdat ze politiek onverkoopbaar leek én de eigen positie bedreigde.

Nieuw onderzoek laat nu zien dat deze bossen sinds ongeveer 2010 meer koolstof uitstoten dan ze vastleggen. Wat ooit een klimaatoplossing was, is deels een probleem geworden.

Democratie staat onder druk, en niet alleen door politieke spanningen. Overstromingen, bosbranden en hittegolven spelen een steeds grotere rol in hoe en of verkiezingen doorgaan. Wat ooit een logistieke uitdaging was, wordt nu een klimaatvraagstuk.

Nieuw onderzoek naar de AMOC toont aan dat klimaatmodellen die de grootste vertraging voorspellen, het meest realistisch zijn. In het onderzoek werden ook werkelijke meetresultaten meegenomen, naast modelberekeningen. Van kwaad tot erger.

Het kabinet-Jetten haalt met de huidige plannen het eigen klimaatdoel voor 2030 niet. Dat blijkt uit een doorrekening van het coalitieakkoord door onderzoeksbureau Kalavasta, in opdracht van Greenpeace Nederland.

De aarde wordt letterlijk uit balans geduwd. Dat blijkt uit het nieuwste klimaatrapport van de World Meteorological Organization. We merken dat vooral aan stijgende temperaturen op land, maar dat is slechts een klein deel van het verhaal. Wat er werkelijk gebeurt, speelt zich grotendeels buiten ons zicht af.

Regelmatig komt de vraag voorbij of de huidige oorlogen het begin zijn, of de aanloop naar een nieuwe wereldoorlog. Maar misschien is dat een verkeerde vraag. Want het lijkt er steeds meer op dat er oorlog gevoerd wordt tegen de wereld en tegen de waarden die de moderne samenleving sinds 1945 richting gaven, zoals menswaardigheid, democratie, een humane internationale rechtsorde, economische gelijkheid, transparante en waarheidsgetrouwe informatie en zorg voor milieu en klimaat. De huidige oorlog in het Midden-Oosten lijkt een escalatie van de aanval op al die waarden, die al jaren lang aan de gang is. En dat is niet minder dan een oorlog tegen de wereld.

Methaan laat zien hoe tastbaar de klimaatcrisis eigenlijk is. Achter de grote cijfers schuilen concrete bronnen: een lekkende leiding, een slecht onderhouden installatie, een vuilstort zonder opvang. We weten inmiddels waar in elk geval één acuut probleem zit en hoe het kan worden opgelost. Maar dat moet de politiek wel willen.

Weer een opvallend experiment waarbij wetenschappers nu een chemische stof in de oceaan pompten om te testen of zeewater meer CO₂ kan opnemen. Moeten we dat wel willen?

De gemiddelde zeespiegel ligt wereldwijd ongeveer 30 centimeter hoger dan veel studies tot nu toe aannamen. In sommige regio’s, vooral in delen van Zuidoost-Azië en de Indo-Pacifische regio, kan het verschil zelfs oplopen tot 1 tot 1,5 meter.