like duurzaamnieuws op facebook
volg duurzaamnieuws op twitter
zoeken op duurzaamnieuws

De laatste ontwikkelingen rond het Wuhan coronavirus en COVID-19

Van: op 8 april 2020

COVID-19 2019-nCoV wuhan coronavirus

[ Updated ] De ziekte die veroorzaakt wordt door het dodelijke Wuhan coronavirus 2019-nCoV dat zich wereldwijd verspreidt, heeft een naam: COVID-19. Het virus zelf wordt door wetenschappers SARS-CoV-2  genoemd. 

Terwijl de ziekte zich over de wereld verspreidt, neemt de toename van het aantal besmettingen in China en de landen die het eerst werden besmet, langzaam af. Het virus verspreidt zich nu door de rest van de wereld.

Statistieken interpreteren

Let op bij het interpreteren van statistische gegevens: het aantal besmettingen per land bijvoorbeeld zegt niet zo veel, omdat in elk land anders wordt gemeten en getest. Duitsland test bijvoorbeeld heel veel mensen, waardoor het verschil tussen het aantal echte besmettingen en het geregistreerde aantal er kleiner zal zijn. In Nederland zal dat juist omgekeerd zijn. Op voorstel van Duurzaamnieuws.nl heeft Worldometers geregistreerde besmettingen en overlijdens per miljoen inwoners toegevoegd.

Op 3 april werd de grens van 1 miljoen geregistreerde besmettingen wereldwijd gepasseerd.

Hier vind je een dagelijkse update van het aantal besmettingen per land en verdere relevante data.

Een ander punt is het aantal overleden patiënten als gevolg van een coronabesmetting. Die aantallen kunnen pas definitief worden vastgesteld wanneer we de afwijking van sterftecijfers tijdens de pandemie kunnen vergelijken met de normale curves. De cijfers die nu gepubliceerd worden zijn alleen sterfgevallen die officieel in ziekenhuizen en laboratoria worden vastgesteld. De Washington Post geeft hiervan een goede uitleg.

Hierna volgt een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen die bijdragen aan inzicht in het ontstaan en de bestrijding van het coronavirus:

Meer afstand nodig bij lopen en fietsen

Wie met meerdere mensen loopt of fietst doet dat beter niet direct achter elkaar, en niet te dicht bij elkaar. Soms is aanzienlijk meer afstand nodig dan de gebruikelijke 1,5 meter, blijkt uit nieuw onderzoek van onder andere TU Eindhoven, waarbij werd gekeken naar de aërodynamica van uitgeademde vochtdruppeltjes.

Strategie: onderdrukken beter dan beheersen

Terwijl Nederland heeft gekozen voor het beheersen van de pandemie om een onbeheersbare piek in de ziekenhuisbezetting te voorkomen, zeggen onderzoekers van het Imperial College in Londen het tegenovergestelde: totale onderdrukking van de uitbraak zou effectiever zijn. De uitkomsten van hun onderzoek en de motivatie lees je hier.

Dat wordt dan weer tegengesproken door de WHO: zij hanteren het argument dat na het opheffen van een lock-down het virus opnieuw de kop op kan steken, omdat de bevolking geen kans heeft gehad om groepsimmuniteit op te bouwen.

Geen symptomen? Mogelijk toch besmettelijk

Tot nu toe werd algemeen aangenomen dat personen die geen ziekteverschijnselen vertonen, ook niet besmettelijk zouden zijn. Maar diverse uitbraken konden niet worden verklaard op basis van die aanname. CNN laat experts aan het woord die er van uitgaan dat het virus wel overgedragen kan worden door mensen zonder ziekteverschijnselen. De mogelijkheid maakt ook het sluiten van scholen zo belangrijk.

Volgens de laatste gegevens uit grote groepen geteste personen kan de groep besmetten zonder symptomen tot 50% van het totale aantal besmettingen vormen. Zonder grootschalige testen blijven die buiten beeld, en blijven ze anderen besmetten.

Ook niet iedereen immuun na lichte symptomen

Mensen die besmet zijn geweest met het coronavirus en milde klachten hadden, zijn daarna niet automatisch immuun. RIVM-baas Jaap van Dissel zei op 8 april in een briefing in de Tweede Kamer dat er een groep is die mogelijk geen immuniteit opbouwt na milde coronaklachten. Dat publiceerde NU.nl. Dat maakt het op zijn minst moeilijker om groepsimmuniteit op te bouwen, als die al volledig kan worden bereikt.

Behandelen van COVID-19

Hoewel er nog geen vaccin of geneesmiddel tegen COVID-19 bestaat, neemt het inzicht in mogelijke behandeling met bestaande en experimentele geneesmiddelen toe. Het RIVM publiceerde een overzicht van behandelwijzen.

Het MIT werkt aan een medicijn dat het coronavirus zodanig inpakt dat het de longen van de mens niet kan binnendringen. Het gaat om een stukje proteïne (peptide) dat menselijk eiwit nabootst en zich zo aan het virus bindt, dat daardoor onschadelijk wordt gemaakt.

En de EU steekt 80 miljoen in de Duitse onderneming CureVac die een vaccin tegen COVID-19 ontwikkelt. Dat meldt de NOS. Het bedrijf kwam eerder in het nieuws toen Donald Trump het bedrijf wilde overnemen om het vaccin exclusief voor de VS te verwerven.

Het Radboud UMC gaat onderzoeken of vaccinatie tegen TBC gezondheidswerkers voorlopig wat meer bescherming kan bieden tegen corona.

En waarom mensen verschillend reageren op een coronabesmetting wordt onderzocht door het UMCG in Groningen.

Amerikaanse artsen onderzoeken of een overreactie van het eigen immuunsysteem van mensen behandeld kan worden met bestaande medicijnen. Dat schrijft de New York Times in dit artikel. De cytokine storm, zoals de reactie wordt genoemd, zou behandeld kunnen worden met tocilizumab, een middel dat wordt gebruikt tegen een overactief immuunsysteem.

Luchtvervuiling en overgewicht verhogen sterftekans

Wie in een regio met een hoge mate van luchtvervuiling besmet raakt heeft een aanzienlijk hogere sterftekans, laat onderzoek zien. Ook tonen kaarten die gebieden tonen met sterke luchtvervuiling opvallende overeenkomsten met de zwaarst besmette gebieden: steden in China, Lombardije in Italië, Noord-Brabant in Nederland. Er is een direct verband: COVID-19 tast de luchtwegen sterk aan. Wie al aangetaste of zwakke luchtwegen heeft loopt groter risico en zal eerder en  / of heftiger door de ziekte worden getroffen.

Ook lijken stofdeeltjes in vervuilde lucht de verspreiding van het virus te bevorderen. Dat kun je lezen in The Economist.

Inmiddels blijken meer dan 80% van de opgenomen IC patiënten overgewicht te hebben. Een verklaring daarvoor geeft het UMCG in het Dagblad voor het Noorden: Het virus is specifiek dol op ACE2-receptoren in de longen. Het grijpt zich aan dit eiwit vast en dringt vervolgens de longcellen binnen. Hoe meer vetweefsel, des te meer ACE2-receptoren, des te meer plek voor het virus om schade aan te richten.

Herkomst nog niet bekend

Over de herkomst van het virus is nog steeds geen echte duidelijkheid, al komen er wel steeds meer signalen dat menselijk ingrijpen een rol speelt. Dat beschrijven we in dit artikel. Dat concludeert dat we nog steeds niet kunnen uitsluiten dat het virus afkomstig is van menselijk ingrijpen. Daarvoor zijn nieuwe aanwijzingen ontdekt.

Zoeken naar een vaccin: antilichaam ontdekt

Wetenschappers van het Erasmus Medisch Centrum en de Universiteit Utrecht hebben  mogelijk een antilichaam ontdekt tegen de ziekte die wordt veroorzaakt door het coronavirus. Dat meldt Erasmus Magazine. Het bleek er al in de koelkast te liggen van ander onderzoek.

Het antilichaam moet nog op mensen worden getest. Het kan als basis worden gebruikt om een vaccin te ontwikkelen en het kan aan patienten worden toegediend om de infectie te stoppen.

Ook moet het artikel nog door andere wetenschappers worden beoordeeld (peer review). Het artikel is te lezen op bioRxiv.

De Tsjechische virologe Sonya Pekova ontwikkelde een testmethode, waarmee met dezelfde hoeveelheid materiaal en in de zelfde tijd, drie keer zo veel tests kunnen worden geanalyseerd. Daarover lees je in dit interview. (Tip: gebruik Google Chrome met translate) Daarin beschrijft ze ook dat het erg moeilijk is om een vaccin te ontwikkelen, omdat het virus snel lijkt te muteren. Dat zou dan ook een verklaring kunnen zijn waarom herstelde patiënten opnieuw besmet kunnen raken. Volgens haar wijkt het virus zo veel af van bekende vormen, dat het wel een compleet nieuwe ziektedrager lijkt.

Virus blijft  in leven op verschillende oppervlakken

Het virus kan in leven blijven in de lucht en op verschillende oppervlakken. Dat melden onderzoekers van Princeton University. In aerosolen is dat tot 3 uur, op koper tot 4 uur, tot 24 uur op karton en tot 2-3 dagen op plastic en roestvrij staal. Ook dit artikel wacht nog op een peer review. Deze informatie onderstreept het grote belang van persoonlijke hygienemaatregelen.

Inmiddels heeft het RIVM aangegeven dat de kans op besmetting via oppervlakken klein is, als de hygienemaatregelen worden opgevolgd.

Overigens verwijderde de WHO op 17 maart de mededeling van haar website dat pakketten uit China veilig zijn.

We schetsen kort het eerdere verloop van de uitbraak:

In januari 2020 komen de eerste berichten naar buiten over de uitbraak van een nieuwe virusinfectie in Wuhan, China. Die uitbraak blijkt al in december 2019 te zijn begonnen, maar werd door de Chinese overheid stil gehouden.

In februari heeft de Chinese overheid een nieuwe manier van registreren geïntroduceerd, waardoor de cijfers over het aantal besmettingen en de sterfgevallen moeilijker vergelijkbaar werden met eerder gepubliceerde data.

Berichten tijdens het begin van de uitbraak zeiden dat het virus mogelijk afkomstig zou zijn uit een laboratorium in de stad Wuhan, dat onderdeel uitmaakt van een geheim programma voor biologische wapens in China. Dat schreef de Washington Times op 26 januari 2020.

Er is echter tot nu toe geen bewijs voor elk van de veronderstellingen over het ontstaan, de samenstelling en de verspreiding van het nieuwe virus. Overal ter wereld zoeken wetenschappers naar antwoorden op de vele vragen. De onduidelijkheid leidt tot nieuwe vragen. Uit nieuw onderzoek komt wel een besmetting door proefdieren uit het eerder aangewezen laboratorium in Wuhan in beeld. Er is echter geen relatie met biowapens gevonden.

Inmiddels is er wel een relatie gevonden met eerder onderzoek op basis van het SARS coronavirus, waarbij de werking van het virus kunstmatig werd versterkt. Daar lees je hier meer over.

De Chinese overheid werkte onduidelijkheid zelf in de hand, door wetenschappers in vroeg stadium vitale informatie te onthouden. Zo werd de Huanan vismarkt in Wuhan als bron voor de eerste infecties aangewezen, maar gaf de Chinese overheid geen enkele informatie over hoe, of via welk dier het virus zou zijn overgebracht. Er is zelfs geen informatie of er überhaupt dieren zijn onderzocht op het virus, terwijl deze informatie van cruciaal belang is voor het onderzoek naar de oorsprong van het 2019-nCoV virus. The Epoch Times doet hiervan uitgebreid verslag.

Onderdeel van het verslag is een beschrijving van onderzoek naar Coronavirussen in het Wuhan Institute of Virology, en hoe deze virussen na mutatie groter gevaar opleveren voor mensen. De virussen stammen af van vleermuizen, maar kunnen niet rechtstreeks mensen besmetten. Daarvoor is een ander dier noodzakelijk, als gastheer. Er bestaat nu een serieuze verdenking dat mogelijk proefdieren uit het laboratorium de dragers zijn. Het achterhouden van informatie hierover door de Chinese overheid wordt door The Epoch Times bestempeld als een mogelijke internationale cover-up van de daadwerkelijke oorzaak van de epidemie.

CNN publiceerde eerder een artikel dat laat zien hoe weinig we feitelijk weten over het nieuwe coronavirus. Het zelfde artikel meldt ook dat veel besmettingen in China juist in ziekenhuizen plaatsvinden.

Ondertussen prijst de WHO (World Health Organization) de Chinese overheid voor haar aanpak in het bestrijden van het virus.

Eerder werd geschreven over een paper uit India waarin 2019-nCoV werd gelinkt aan HIV, dat na publieke discussie werd  teruggetrokken. De uitspraken bleken gebaseerd op een onzorgvuldige conclusie op basis van te weinig data.

Er zijn grote overeenkomsten met bestaande virussen die in vleermuizen voorkomen, maar de analyse van de mutaties om van deze virussen naar 2019-nCoV in mensen te komen vertoont nog flinke witte vlekken. Dat komt mede doordat er geen materiaal beschikbaar is dat afkomstig is van de eerste besmette mensen op de markt.

De op dit moment meest waarschijnlijke uitkomst van het onderzoek zover is dat er oorspronkelijk één enkele persoon besmet is geraakt en dat het virus via deze persoon (en mogelijke tussenstappen) op de vismarkt in Wuhan terecht is gekomen. Dat meldt Science Magazine.

Radio Free Asia heeft de week voor de publicatie van de Washington Times een televisiereportage uit 2015 uitgezonden over het meest geavanceerde laboratorium voor virusonderzoek van China, het Wuhan Institute of Virology. Het laboratorium is voor zover bekend de enige locatie in China die met dodelijke virussen kan werken.

Experts: biowapen niet waarschijnlijk als bron

Kort na het bekend worden van de uitbraak gingen er geruchten rond dat het virus het product van ontwikkeling van biowapens zou zijn. Inmiddels publiceerde de Washington Post een artikel met reacties van verschillende experts. Zij achten het onwaarschijnlijk dat het 2019-nCoV coronavirus afkomstig is van onderzoek naar biologische wapens. Ook trekken ze in twijfel of het Wuhan instituut de bron is. Voor geen van de beweringen is echter bewijs voorhanden. En ook al wordt de relatie met biowapens onwaarschijnlijk geacht, er kan altijd een menselijke fout oorzaak van de uitbraak zijn. Onderzoek daarnaar is tot nu toe niet bekend of door de Chinese overheid vrijgegeven.

Het Wuhan-instituut heeft wel coronavirussen bestudeerd, waaronder de stam die ernstig acuut respiratoir syndroom (SARS), het H5N1-influenzavirus, Japanse encefalitis en knokkelkoorts veroorzaakt. Onderzoekers van het instituut hebben ook de kiem bestudeerd die anthrax veroorzaakt. Op dezelfde locatie wordt ook het vaccin tegen SARS geproduceerd. Bovendien worden er volgens de bronnen van de krant de hemola-virale virussen Ebola, Nipah en Krim-Congo onderzocht.

Het laboratorium ligt op ongeveer 20 mijl van de Hunan Seafood Market, waarvan rapporten uit China zeggen dat het mogelijk de oorsprong van het virus was.

Chinese autoriteiten zeggen nog steeds dat ze de oorsprong van het coronavirus niet kennen.

Ondertussen zou vanuit het Chinese leger een serum zijn ontwikkeld tegen het virus.

Lees meer in The Washington Times

Volg de verspreiding van het Wuhan Coronavirus hier

Wil je weten wat een virus is en hoe het werkt? Lees dan dit stuk uit de Volkskrant

Lees ook:

Zo maken we de wereld weerbaar na de coronacrisis

Overzicht van het aantal aan COVID-19 overleden personen per miljoen inwoners van het land.

De duurzame les uit de coronacrisis

Experimenten met coronavirus al in 2013 afgewezen wegens risico's voor de volksgezondheid

Coronavirus bedreigt ook duurzaamheid en klimaat

Bijwerkingen coronavirus voor duurzaamheid

 

Foto: By CDC/ Alissa Eckert, MS; Dan Higgins, MAM

Lees meer over: ,

Meer artikelen uit de categorie: Nieuws

Bijna iedereen voelt de crisis en Duurzaamnieuws behoort tot de organisaties waar de pijn meteen steekt. Een heel groot deel van onze inkomsten is plots weggevallen en we vallen buiten de steunmaatregelen. Toch gaan we door, want ook dit gaat voorbij en dan is een duurzame opbouw harder nodig dan ooit. Kun jij ons meehelpen er doorheen te komen? Word dan lid, of help ons met een donatie. Dan kan hier.

Alvast bedankt - en blijf gezond!