Het gaat beter met minder, betoogt Jason Hickel
Wanneer je het nieuws volgt, ben je waarschijnlijk bekend met termen als ''economische groei'', ''bbp - bruto binnenlands product'' en ''productiviteitsgroei''.
Maar wat zeggen zaken als economische groei over de daadwerkelijke verbetering van onze welvaart? En wat houdt een toename in welvaart nou precies in? Gaat het er juist niet om dat een land op alle fronten beter wordt, en niet alleen in financiële termen?
Zonlicht tegenhouden om de planeet af te koelen: Russische roulette spelen met het klimaat
Een Israëlisch-Amerikaans bedrijf wil de Aarde afkoelen door miljoenen tonnen piepkleine deeltjes de stratosfeer in te sturen. De techniek heet solar geoengineering. Ze moet een deel van het zonlicht terugkaatsen, zodat de aarde minder snel opwarmt. Wetenschappers waarschuwen voor de risico's van de techniek en de toepassing ervan door op winst beluste bedrijven.
Dit meer is zo zuur dat het metaal oplost, en ’s nachts brandt het blauw
Op Java ligt Kawah Ijen, met een kratermeer waarvan de pH onder 0,3 kan zakken. Rond de krater winnen meer dan tweehonderd mijnwerkers al sinds 1968 zwavel, terwijl giftige dampen en steile paden het werk gevaarlijk maken.
In deze Amerikaanse stad hoeft niemand buiten te komen, en alles werkt er nog steeds
In het Alaskaanse Whittier woont vrijwel de hele stad in Begich Towers, een woontoren die in 1957 werd voltooid. De 272 inwoners uit de laatste volkstelling delen er meer dan alleen een dak boven hun hoofd.
Van de olie af, hoe doen we dat zonder een nieuwe migratiegolf?
De wereld wil van de olie af (althans, het weldenkende deel). Maar voor landen die sterk leunen op olie-inkomsten, zoals Nigeria of Mexico, valt daarmee een belangrijke bron van inkomsten weg. Een nieuw rapport van denktank E3G waarschuwt dat deze overgang kan leiden tot conflicten, migratie en economische ontwrichting als die landen niet worden gesteund in die transitie. Venezuela laat volgens de onderzoekers zien hoe zo'n ineenstorting eruit kan zien.
Onder deze stad ligt 300 kilometer aan gangen, en de politie heeft er een eigen brigade voor
Slechts een klein deel van de Parijse catacomben is toegankelijk voor bezoekers. In de overige gangen patrouilleert de politiebrigade die bekendstaat als de cataflics, terwijl cataphiles er ondanks het verbod sinds 1955 blijven afdalen.
Deze Japanse stad ligt naast een vulkaan die elke dag opnieuw uitbarst
Op de flanken van Sakurajima wonen zo’n 3.500 tot 4.500 mensen, terwijl de vulkaan bij Kagoshima vaak meerdere keren per dag uitbarst. Rond de kraters geldt een uitsluitingszone van ongeveer twee kilometer.
Een stalen muur van 150 meter hoog verroest in het bos bij Tsjernobyl, waar hij voor diende bleef geheim
Tien kilometer ten zuiden van de kerncentrale rijst de Doega-radar 150 meter boven het bos uit. Achter de naam Tsjernobyl-2 ging tijdens de Koude Oorlog een installatie schuil waarvan het werkelijke doel geheim moest blijven.
Een roestige tanker dreef jarenlang voor de kust en ging een miljoen vaten olie lekken
De FSO Safer lag sinds 2015 zonder onderhoud voor de kust van Jemen, met ruim 1,1 miljoen vaten olie aan boord. In augustus 2023 werd die lading weggepompt, maar hoe dicht de regio bij een milieuramp kwam, is een verhaal op zich.
Op deze Schotse eilanden mocht 48 jaar lang niemand komen, alleen om wat er in de grond zat
In 1942 testte de Britse overheid miltvuur op Gruinard Island, waardoor het Schotse eiland 48 jaar lang verboden terrein bleef. Hoe die besmetting uiteindelijk verdween, vertelt ook een verhaal over oorlog, bodem en verantwoordelijkheid.
Rusland bouwde een stad voor kernwapens, zo geheim dat ze op geen enkele kaart stond
Ozersk begon in 1945 als een geheime Sovjetstad rond de nucleaire Mayak-faciliteit. Onder de namen Chelyabinsk-40 en Chelyabinsk-65 leefde de stad decennialang buiten het zicht van de buitenwereld.
Komt de nazomer nog terug, of is het voorbij? Dit zeggen de weermodellen
Het KNMI ziet tussen 10 en 17 september nog licht wisselvallig weer, met temperaturen rond of net onder normaal. Langetermijnmodellen van ECMWF houden juist rekening met een warmer en droger slot van september.
In de Noordzee ligt al sinds 1944 een wrak dat nog vol munitie en olie zit
In het estuarium van de Theems ligt de SS Richard Montgomery al sinds 1944 op de zeebodem, met zo’n 1.400 ton explosieven aan boord. Begin september start het verwijderen van de drie masten, terwijl de romp verder achteruitgaat.
Deze berg in Colorado is uitgehold om een oorlog te overleven, en de deuren wegen 25 ton
Tijdens de Koude Oorlog werd Cheyenne Mountain bij Colorado Springs ingericht als bescherming tegen een mogelijke kernoorlog. Achter de hoofdingang wacht een bunkercomplex dat nog altijd operationeel is onder de United States Space Force.
Duurzame Agenda: overzicht events
Hier zie je welke events op gebied van duurzaamheid en klimaat plaatsvinden de komende drie maanden in Nederland.
Een Amerikaanse basis in Groenland bewaakte de Noordpool, en toen ging er iets grondig mis
Op 21 januari 1968 stortte bij Thule Air Base een Amerikaanse B-52G met vier waterstofbommen neer op het Groenlandse zee-ijs. De opruiming werd enorm, maar één cruciaal onderdeel bleef spoorloos.
Onder 30 meter ijs dook een vergeten Amerikaanse basis op: radar onthult 21 verborgen tunnels in Groenland
Tijdens een NASA-vlucht in april 2024 kwam Camp Century onverwacht weer in beeld, decennia nadat de Amerikaanse basis was verlaten. De vondst roept ook vragen op over wat er onder het Groenlandse ijs is achtergebleven.
Een groene muur moest de woestijn stoppen, maar slokte het grondwater op: 6 meter verdween
China plantte sinds 1978 miljarden bomen langs de oprukkende Gobi-woestijn. Het Three-North Shelter Forest Program moest zandstormen indammen en dwong Peking tot een andere aanpak.
Een roestig blik lag verborgen in het bos: met daarin 598 gouden munten ter waarde van $330.000
In de Krkonoše-bergen in Tsjechië stuitten twee wandelaars op een verborgen verzameling die op 330.000 dollar wordt geschat. De herkomst van de schat is nog een raadsel, wat ook de juridische afhandeling ingewikkeld maakt.
Een stad tilde haar gebouwen op en verhuisde: een kerk van 672 ton verplaatste mee
In Kiruna schuift het stadsleven al jaren op voor de groeiende ijzermijn van staatsbedrijf LKAB. Zo'n 23.000 inwoners krijgen een nieuwe plek, terwijl een van de bekendste gebouwen van de stad meeverhuisde.
Dit water stort in een gat en komt nergens meer boven, tot onderzoekers eindelijk gingen kijken
In een park in Minnesota splitst de Brule River zich bij Devil's Kettle: één stroom verdwijnt in een gat in de rots. Hydrologen van de DNR maten in 2016 de waterafvoer boven en onder de waterval, en maakten zo een eind aan een decennialang mysterie.
Een boom die 200 miljoen jaar uitgestorven hoorde te zijn, stond in een kloof bij Sydney
In september 1994 daalde canyoner David Noble af in een afgelegen kloof van Wollemi National Park, zo'n 150 tot 200 kilometer van Sydney. Daar stond een boom die wetenschappers alleen uit fossielen kenden.
McDonalds hangt miljoenenboete boven het hoofd: bleef wegwerpbekers gebruiken ondanks verbod
McDonalds houdt zich in Nederland niet aan de wet voor wegwerpverpakkingen. Die geldt sinds 2024. Het bedrijf is gewoon doorgegaan met het verkopen van dranken in wegwerpbekers. Pas onder druk van een miljoenenboete kondigt het bedrijf aan om herbruikbare bekers te gaan gebruiken.
Een stalen muur van 150 meter hoog staat te roesten in het bos bij Tsjernobyl, en niemand mocht weten waarvoor hij diende
De Duga-radar in de uitsluitingszone van Tsjernobyl torent 150 meter boven het bos uit. Decennialang was deze Sovjetinstallatie zo geheim dat ze op kaarten doorging voor een verlaten kinderkamp.
Godzilla El Niño: hij explodeert terwijl je er naar kijkt
De VN waarschuwt dat de huidige El Niño ongekend sterk wordt. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) breekt de gebeurtenis mogelijk alle records van de afgelopen duizend jaar. De extra hitte komt boven op een klimaat dat al snel opwarmt. Daardoor kan 2027 het warmste jaar ooit worden. Wetenschappers spreken al van een Godzilla-El Niño.
Dit meer is zo zuur dat het metaal oplost, en ’s nachts brandt het blauw
In de krater van de Indonesische vulkaan Kawah Ijen ligt het grootste sterk zure meer ter wereld, met een pH die onder 0,5 kan zakken. Na zonsondergang kleuren vlammen bij de krater elektrisch blauw, terwijl zwavelmijnwerkers er aan het werk gaan.
Een boortoren prikte een meer lek, en het hele meer verdween in één middag in de grond
Op 20 november 1980 liep Lake Peigneur in Louisiana binnen drie uur leeg nadat een Texaco-boorinstallatie een zoutmijn had geraakt. De ramp veranderde een ondiep zoetwatermeer voorgoed.
EU dumpt afgedankte zeeschepen massaal op Aziatische stranden
Amper één op de vijf Europese schepen die worden afgedankt, wordt ook in de EU ontmanteld. De meerderheid wordt nog altijd naar stranden in Azië gesleept, waar ze in erbarmelijke omstandigheden worden afgebroken. Dat is niet alleen een milieuprobleem, het kost de EU ook miljoenen tonnen staal.
De Dode Zee zakt elk jaar een meter, en de grond eromheen slikt auto’s en wegen op
Rond de Dode Zee zijn sinds de jaren tachtig duizenden sinkholes ontstaan, vooral bij Ein Gedi. Ze bedreigen wegen, toerisme en bedrijvigheid, terwijl de dalende waterspiegel het gebied steeds onvoorspelbaarder maakt.
Stinkend sargassum als CO2 opslag: hoe kan dit zeewier het klimaat helpen?
Sargassum is een bruin zeewier dat de laatste jaren in recordhoeveelheden in de Atlantische Oceaan groeit. Wat begon als een lokaal fenomeen, is uitgegroeid tot een stinkende gordel van miljoenen tonnen drijvend zeewier. Wetenschappers en bedrijven onderzoeken nu of dit zeewier ook een oplossing kan zijn. Kan sargassum CO2 vastleggen en langdurig opslaan, en zo bijdragen aan het klimaat?