De wereldredactie verzamelt wetenswaardige informatie uit de hele wereld op gebied van wetenschap, natuur en techniek.
Xiaomi’s CyberOne draait al vier maanden mee op een productielijn bij Xiaomi EV in Beijing. De humanoïde robot haalt daar 98 procent succes bij een precisietaak die normaal mensenwerk is en moet nog bewijzen hoe breed hij inzetbaar wordt.
Op 24 maart vervoerde CERN antimaterie over de weg, een primeur die precisieonderzoek uit het rumoer van de versnellers moet halen. De rit opent de deur naar een scherpere test van de vraag waarom ons universum vooral uit materie bestaat.
Modellen voor de Spaanse stad Murcia laten zien dat zware regen na een gebedsritueel 71 procent waarschijnlijker wordt. Een analyse van 1.200 etnische groepen laat zien waarom zulke rituelen zo overtuigend kunnen aanvoelen.
Lage doses sulfoxaflor blijken bij hommelwerksters al ingrijpende gevolgen te kunnen hebben. Onderzoekers van Georgia Tech zien een risico voor de voortplanting, terwijl bestuivers onmisbaar zijn voor een groot deel van onze voedselteelt.
Casimir Inc. wil in 2028 een chip op de markt brengen die zonder batterij werkt. Voormalig NASA-onderzoeker Harold ‘Sonny’ White, verbonden aan het Limitless Space Institute in Houston, ziet grote toepassingen, maar de vraag blijft of de natuurkunde zijn belofte waar maakt.
Na een korte afkoeling rond 18 tot 20 juli kan de hitte al snel terug zijn. Meteoroloog Johannes Habermehl ziet bovendien kans op zwaar onweer, hagel en mogelijk supercellen door de zwoele lucht.
Onder Zambia wijzen gasmetingen in thermale bronnen op een actieve scheur in de aardkorst. Onderzoeker Rūta Karolytė van de Universiteit van Oxford ziet daarin aanwijzingen dat het gebied op lange termijn een nieuwe plaatgrens kan worden.
Onderzoekers hebben voor het eerst wereldkaarten gemaakt van arbusculaire mycorrhizaschimmels, het netwerk dat met zo’n 70 procent van de plantensoorten samenleeft. De kaarten moeten helpen om ondergrondse ecosystemen beter te beschermen nu graslanden snel verdwijnen.
Een El Niño die eind 2026 wordt verwacht, kan rijstgebieden in Zuidoost-Azië, India en Oost-Australië onder druk zetten. Onderzoekers die 21 rijstlijnen in kassen testten, zien aanknopingspunten voor zuinigere planten, al moeten die zich nog buiten bewijzen.
Een grondgift van de familie Bland aan Taylor in Texas, bedoeld voor een kinderspeelplaats, belandde 26 jaar later bij datacenterontwikkelaar Blueprint. De verkoop roept de vraag op hoeveel een oude belofte aan de gemeenschap nog waard is wanneer AI-infrastructuur lonkt.
In de Golf van Panama bleef de jaarlijkse opwelling van koud, voedselrijk diepzeewater voor het eerst in veertig jaar volledig uit. Wetenschappers waarschuwen dat dit de mariene voedselketen kan ontregelen en de regio kwetsbaarder maakt voor ecologische en economische schade.
Onderzoekers dateren de rode markeringen in de Bacon Hole-grot in Wales op mogelijk 17.100 jaar. Bijna een eeuw lang werd de vondst als natuurlijke vlek afgedaan.
Sinds 2016 zien wetenschappers op plekken als Madère rotsen met een korst van vastgekoekt plastic. Geoloog Fernanda Avelar Santos (Federal University of Parana) waarschuwt dat vervuiling daarmee letterlijk de geologie bereikt. Intussen belandt jaarlijks bijna 10 miljoen ton plastic in zee.
252 miljoen jaar geleden veranderde de Great Dying de oceaan voorgoed. Onderzoekers van Stanford University concluderen dat opwarming van het zeewater, samen met dalende zuurstof, bepaalde welke dieren de zeeën daarna zouden herbevolken. Die liggen nu op je bord.
Tijdens de zeer sterke El Niño van 2015-2016 hielden Zuid-Amerikaanse tropische bossen op met netto CO₂ op te nemen. Dat zet extra druk op de 123 miljard ton koolstof die in de Amazone ligt opgeslagen, waarschuwt onderzoeker Amy Bennett (University of Leeds). En het kan opnieuw gebeuren.
Twee Aziatische bidsprinkhanen zijn op 11 juli officieel als invasief in Europa aangemerkt. Hierodula tenuidentata en H. patellifera breiden zich snel uit en zetten de druk op inheemse insecten en bestuivers verder op scherp.
Vervuiling door diesel met NOx kan tot 67 procent omlaag volgens een review van internationale studies naar water-in-diesel emulsies. Het team van de Federal University of Technology Owerri stelt dat de vinding in bestaande dieselmotoren kan worden gebruikt zonder grote aanpassingen.
De Royal Mint heeft in Llantrisant in Zuid-Wales een nieuwe fabriek geopend om goud terug te winnen die jaarlijks 4.000 ton afgedankte printplaten kan verwerken. Het bedrijf mikt daarbij op circa 500 kilo goud per jaar en zet daarmee een stap richting een minder van mijnbouw afhankelijke aanvoer van edelmetalen.
Onderzoekers van Tulane University zagen dat goud zich aan het oppervlak actief verdedigt zodra het voor de eerste keer wordt blootgesteld aan zuurstof. Atomen herschikken zich daarbij zo dat zuurstof nauwelijks kan reageren, waardoor oxidatie ongeveer een miljard tot een biljoen keer trager wordt.
De Argentijn Mateo Salvatto zegt dat zijn startup Grondplek de betonnen structuur van een huis van 120 vierkante meter in 48 uur kan printen, op de TEPAM-site in Buenos Aires. Als die belofte standhoudt, kan dat woningbouw sneller en goedkoper maken.
In een rapport van 4 maart 2026 ziet de Algemene Rekenkamer tussen 2012 en 2024 nauwelijks verbetering in de concentraties van vijftien schadelijke industriële stoffen in rijkswateren. Vicepresident Barbara Joziasse waarschuwt dat het missen van de KRW-normen in 2027 kan leiden tot EU-boetes of subsidiekortingen.
China bouwt aan een megadam op de Yarlung Tsangpo in de Himalaya. Naast de investering van 168 miljard dollar rijst de vraag hoe dit project uitpakt voor kwetsbare ecosystemen en de waterzekerheid van gebieden stroomafwaarts.
Het RIVM berekende hoeveel PFAS mensen binnenkrijgen via groente en fruit uit moestuinen rond Dordrecht, tot 15 kilometer van DuPont/Chemours. Voor een groep tuinen binnen 1 kilometer ten noordoosten van het bedrijf luidt het advies: niet eten; elders is afwisselen met winkelproducten het devies.
Op twee tot zes kilometer diepte blijkt zinkende mariene sneeuw veel meer los te laten dan gedacht. Onderzoekers van de Universiteit van Zuid-Denemarken zagen microben daardoor binnen twee dagen dertig keer sneller groeien dan normaal, met mogelijke positieve gevolgen voor het klimaat: de oceaanbodem kan zo co2 opslaan.
Onder de Turkana Rift Zone in Kenia en Ethiopië is de aardkorst uitgedund tot zo’n 12,7 kilometer. Geologen bevestigen dat deze actieve rift nu in de necking-fase zit, het kritieke stadium vlak voordat een continentale breuk optreedt.
Onderzoekers van Yale University testen knoflook als natuurlijke anticonceptie voor muggen en vliegen, met disulfide van diallyl als sleutelstof. De hypothese is gepubliceerd in Cell en kan de deur openen naar bestrijding van ziekteverspreiders zonder zware chemische pesticiden.
Onderzoekers van de University of Auckland zien dat gallium zich in vloeibare vorm anders gedraagt dan decennialang werd aangenomen: covalente bindingen keren bij 1.000 K en hoger terug en dat is bijzonder. Gallium geldt al sinds 2011 als kritieke grondstof voor chips en zonnepanelen.
Op 7.000 meter diepte, ten westen van Australië, zijn bijna 500 walvisskeletten gevonden in een gebied van 1.200 kilometer. Sommige resten zijn 5,3 miljoen jaar oud en kunnen nieuw licht werpen op de evolutie van walvissen.
Rotsen uit de Pilbara Kraton in West-Australië, ouder dan drie miljard jaar, geven nieuw bewijs dat water al vroeg invloed had op het binnenste van de aarde. Geochemicus Eric Vandenburg (Universiteit van Adelaide) ziet daarin een ontbrekend hoofdstuk over hoe onze planeet begon te werken.
Het Freedom Ship is opgezet als een drijvende stad die in internationale wateren zelfstandig moet kunnen functioneren, zonder vaste thuisbasis aan land. Het ontwerp mikt op vijftigduizend permanente bewoners en verkent kernenergie als aandrijf- en energiebron.
Vanaf 1 oktober voert de Brusselse regio een rotatieheffing in voor elektrische auto’s die langer dan zes uur aan een publieke laadpaal blijven hangen: 0,06 euro per minuut. Laadpalen zijn geen parkeerplaatsen, zegt Audrey Henry van Energietransitie Brussel.
Spoorwegbouwer JR Tokai mag na tien jaar overleg verder met de magneettrein tussen Tokyo en Osaka. De lijn van 60 miljard euro belooft nieuwe economische dynamiek, maar zorgen over grondwater blijven een harde voorwaarde voor de bouw.
Klimaatmodellen suggereren dat verkleuring van mariene wolken een super El Niño negen maanden lang ongeveer half zo sterk kan maken. Volgens Mat Collins van de Universiteit van Exeter is opschalen technisch onzeker en kunnen de effecten in de praktijk anders uitpakken.
37.563 miljard ton koolstof ligt opgeslagen in de oceaan. Een nieuwe synthese van Laure Resplandy (Princeton University) suggereert dat de klimaatwinst van walvissen en ander zeeleven daarbij veel kleiner is dan vaak wordt aangenomen, met gevolgen voor natuurbeleid en blue carbon.
Point Nemo geldt als het ruimteschipkerkhof waar onder meer het Mir-ruimtestation gecontroleerd in zee eindigde. Over acht jaar wordt ook het ISS daar verwacht. Het punt werd in 1992 met software bepaald door Hrvoje Lukatela.
Claire Parfitt stuurt vanuit ESA’s technologiecentrum in Nederland teams aan die werken aan toekomstige Marsverkenning. Ze was betrokken bij de ExoMars-rover Rosalind Franklin, die nu op de planning staat voor lancering in 2028.
De Board of Public Utilities in Cheyenne (Wyoming) heeft de inname van industrieel afvalwater van datacenters opgeschort na een besmetting die wordt gelinkt aan Goat Systems LLC, een aannemer voor Meta. De lozingsvergunning van het bedrijf werd op 24 maart ingetrokken, terwijl de stad onderzoekt wat er precies misging.
De Amerikaanse telecomwaakhond FCC heeft groen licht gegeven voor de testlancering van Earendil-1, de eerste spiegelende satelliet. Wetenschappers waarschuwen dat extra reflecties in de ruimte astronomie kunnen verstoren en lichtvervuiling met ecologische gevolgen kunnen aanjagen.
Onder leiding van scheikundige Xiao Cheng Zeng van de City University of Hong Kong bracht een AI-model met deep learning twee vloeibare toestanden van water op molecuulschaal in kaart. De vondst kan verklaren waarom water zich soms afwijkend gedraagt, met gevolgen voor onze kennis over processen in natuur, biologie en geneeskunde.
Op het Tibetaanse plateau, gemiddeld 4.500 meter hoog, leven mensen die niet eerst hoeven te wennen aan de ijle lucht. Onderzoeker Cynthia Beall laat zien hoe zulke aanpassingen in ongeveer 3.000 jaar hun plek kregen in het menselijk lichaam en wat dat zegt over evolutie nu.
In 2026 zetten nieuwe studies twee hoekstenen van de evolutie op losse schroeven: de stap van vissen naar landdieren en de veronderstelde volgorde waarin aminozuren in de genetische code verschenen. Jason Pardo en Arjan Mann van de Universiteit van Vilnius wijzen daarbij op fossielen bij Chicago die niet in het klassieke plaatje passen.
Bij 39 °C kan de ene stad wegzuchten terwijl de andere in de problemen komt. In de VS stierven in 2023 voorlopig 2.300 mensen aan hitte; daarom moeten waarschuwingen zoals het nieuwe HeatRisk-systeem verder kijken dan alleen de temperatuur.
Zealandia ligt voor 95 procent verborgen onder de Stille Oceaan, maar is nu voor het eerst volledig in kaart gebracht. Geologen van GNS Science rondden in 2023 een geologische kaart af die 5 miljoen km² beslaat, en die laat zien hoe dit ‘verdronken’ continent ooit werd opgebouwd.
Op Forrest Beach in het noorden van Queensland zijn meerdere grote bollen aangespoeld, waarna Queensland Fire and Emergency Services het strand afzette en de objecten veiligstelde. De Australische Ruimtevaartorganisatie vermoedt dat het om onderdelen van een ruimtelanceerder gaat, en waarschuwt dat er mogelijk meer kan aanspoelen.
In maart 2026 is onder Scarborough Castle in Yorkshire een vergeten atoomschuilplaats uit de Koude Oorlog teruggevonden, jarenlang onzichtbaar achter een verzegeling sinds 1968. De vondst brengt de vraag terug hoe serieus de Britse civiele bescherming eigenlijk was.
Op woensdag 12 augustus 2026 schuift de maan precies voor de zon en krijgt Reykjavik een totale zonsverduistering van iets meer dan een minuut. Voor wie op het juiste moment goed staat, is dat een zeldzame kans om de zonnecorona te zien.
Sinds 1978 bouwt China aan de Grote Groene Muur tegen de oprukkende woestijnen. Er staan al 66 miljard bomen, met een doel van 100 miljard in 2050, maar nieuw satellietonderzoek zet vraagtekens bij wat die snelle winst op termijn kost.
Italië plantte in de jaren 30 miljoenen sparren in de Alpen om erosie te stoppen, maar 90 jaar later blijkt de ingreep ecologisch rampzalig: de biodiversiteit is met meer dan 50 procent gedaald. De zaak zet wereldwijd herbebossingsplannen onder druk.
Verspreid over kilometers Deense bodem liggen rijen gaten die al 2.500 jaar vragen oproepen bij archeologen. Studenten van de Universiteit van Kopenhagen hebben ze nu opnieuw nagemaakt en getest, in de hoop eindelijk te achterhalen waarvoor deze hulbælter dienden.
In de eerste twee maanden van 2026 werden wereldwijd al 33.000 symptomatische chikungunyagevallen geteld. Het ECDC ziet ook in Europa een reëel risico op verdere verspreiding, waardoor wetenschappers aandringen op monitoring en gezondheidsmaatregelen die uiterlijk in 2040 klaarstaan.